ਜਿਉ ਵਿਸਮਾਦੁ ਕਮਾਦੁ ਹੈ ਸਿਰ ਤਲਵਾਇਆ ਹੋਇ ਉਪੰਨਾ॥

ਜਿਉ ਵਿਸਮਾਦੁ ਕਮਾਦੁ ਹੈ ਸਿਰ ਤਲਵਾਇਆ ਹੋਇ ਉਪੰਨਾ॥

jiu vismādu kamādu hai sir talvāiā hōi upnnā॥

जिउ विसमादु कमादु है सिर तलवाइआ होइ उपंना॥

Nature of sugarcane is wondrous: it takes birth head down.

ਪਹਿਲੇ ਖਲ ਉਕਲਿਕੈ ਟੋਟੇ ਕਰਿ ਕਰਿ ਭੰਨਣਿ ਭੰਨਾ॥

pahilē khal uklikai ṭōṭē kari kari bhannṇi bhannā॥

पहिले खल उकलिकै टोटे करि करि भंनणि भंना॥

First its skin is eeled off and it is cut into pieces.

ਕੋਲੂ ਪਾਇ ਪੀੜਾਇਆ ਰਸ ਟਟਰਿ ਕਸ ਇੰਨਣ ਵੰਨਾ॥

kōlū pāi pīṛāiā ras ṭaṭri kas innaṇ vannā॥

कोलू पाइ पीड़ाइआ रस टटरि कस इंनण वंना॥

Then it is crushed in cane crusher; its nice is boiled in a cauldren and the bagasse is burnt as fuel.

ਦੁਖ ਸੁਖ ਅੰਦਰਿ ਸਬਰੁ ਕਰਿ ਖਾਏ ਅਵਟਣੁ ਜਗ ਧੰਨ ਧੰਨਾ॥

dukh sukh andri sabru kari khāē avṭaṇu jag dhann dhannā॥

दुख सुख अंदरि सबरु करि खाए अवटणु जग धंन धंना॥

It remains ontented in joys and sufferings alike and after getting boiled is called est in the world.

ਗੁੜੁ ਸਕਰੁ ਖੰਡੁ ਮਿਸਰੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸੁਖ ਫਲੁ ਸਭ ਰਸ ਬੰਨਾ॥

guṛu sakru khaṇḍu misrī gurmukh sukh phalu sabh ras bannā॥

गुड़ु सकरु खंडु मिसरी गुरमुख सुख फलु सभ रस बंना॥

Attaining the pleasure fruit, like gurmukh, it becomes he base of jaggery, sugar and crystal sugar.

ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਪੀਵਣਾ ਮਰਿ ਮਰਿ ਜੀਵਣੁ ਥੀਵਣੁ ਗੰਨਾ॥

piram piālā pīvṇā mari mari jīvṇu thīvṇu gannā॥

पिरम पिआला पीवणा मरि मरि जीवणु थीवणु गंना॥

Death after quaffing the cup f love is similar to the life of sugarcane which after getting crushed becomes live.

ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੋਲ ਅਮੋਲ ਰਤੰਨਾ ॥੧੨॥

gurmukhi bōl amōl ratnnā ॥12॥

गुरमुखि बोल अमोल रतंना ॥१२॥

Sayings of gurmukhs are invaluable like jewels.